Ciekawostka RAW #1 – Jak laboratoria wykrywają „ochrzczony” olej?
Witajcie! Od dzisiaj startujemy z serią Kontrasty RAW — ciekawostki, o których mało kto mówi i mało kto zna.
Będą fakty z tłoczni, osadu, sedymentacji, zylcu, gęstości, lepkości i zachowania olejów RAW. Będą też rzeczy, które czasem brzmią jak żart („olej cięższy od wody?”), ale są w 100% prawdziwe i opisane w pracach naukowych. Do tego dorzucimy właściwości zdrowotne, wyniki badań i rzeczy, które widać dopiero wtedy, gdy naprawdę pracuje się z olejem — a nie tylko o nim czyta.
Dlaczego laboratoria nie mierzą gęstości oleju?
W tłoczniach i laboratoriach rzadko używa się areometru do oceny jakości oleju. Gęstość jest zbyt podatna na:
-
temperaturę,
-
obecność osadu,
-
stopień utlenienia,
-
naturalne różnice między partiami.
Dlatego laboratoria korzystają z parametru, który jest dużo bardziej wiarygodny:
⭐ Liczba jodowa (LJ)
To sprytna metoda, która pokazuje stopień nienasycenia tłuszczu — czyli ile ma wiązań podwójnych w cząsteczce.
Im więcej wiązań podwójnych → tym wyższa liczba jodowa → tym olej jest „cięższy” chemicznie.
Przykłady kontrastów (RAW kontra sklep)
Olej lniany
Liczba jodowa: 170–204 Dlaczego tak wysoka? Bo ma ponad 50% ALA (kwasu alfa‑linolenowego) — jeden z najbardziej nienasyconych kwasów tłuszczowych.
Oliwa z oliwek
Liczba jodowa: ok. 80 Dlaczego tak niska? Bo ma mało wiązań podwójnych — jest olejem „cięższym”, bardziej stabilnym.
Po co mierzy się liczbę jodową?
To jest najprostszy sposób, żeby wykryć, czy producent:
👉 nie „ochrzcił” drogiego oleju lnianego tanim olejem rzepakowym.
Jeśli liczba jodowa jest za niska → olej lniany jest fałszywy.
To działa nawet wtedy, gdy:
-
kolor jest poprawny,
-
smak jest poprawny,
-
zapach jest poprawny,
-
konsystencja wygląda normalnie.
Chemia nie kłamie.
Liczba jodowa to „odcisk palca” oleju
Każdy olej ma swój charakterystyczny zakres LJ. Jeśli wynik wypada poza normą, oznacza to, że olej jest:
-
fałszywy,
-
źle przechowywany,
-
utleniony,
-
albo pochodzi z innej rośliny niż deklarowana.
Dlatego liczba jodowa to nie tylko test na fałszerstwo — to również:
-
test jakości,
-
test świeżości,
-
test stabilności,
-
test prawdziwości surowca.
Dlaczego to jest ważne dla RAW?
Bo oleje RAW są:
-
tłoczone na zimno,
-
nieoczyszczone,
-
nieodwadniane,
-
niepodgrzewane,
-
nie filtrowane chemicznie.
Ich liczba jodowa jest czysta, naturalna i przewidywalna. Każde odstępstwo od normy to sygnał, że coś jest nie tak.